مدیریت پروژه بر اساس تحقق دستاوردها با رویکرد دورکاری

حسین ضیابخش

 

 

چکیده

امروزه یکی از مباحث مدیریتی، مدیریت پروژه بر اساس تحقق دستاوردهاست که با ترکیب آن با دورکاری بر اساس امکانات و زیرساخت‌های فن‌آوری اطلاعات می توان گامهای موثری در تغییر مدل ذهنی به سمت رسیدن به دستاوردها و اهداف پروژه مورد انتظار برداشت.

در این مقاله با ذکر تارخچه ای از روش مدیریت بر اساس تحقق دستاوردها و با ذکر روش SMART و توضیح دورکاری به امکانات و سودمندی های این روش پرداخته می شود.

سپس به ذکر یک خلاصه مورد برای مطالعه روش تعامل بین افراد مختلف با در نظر گرفتن پیش نیاز های بلوغ سازمانی نظیر CMMi پرداخته می شود.

مقدمه

مدیریت پروژه بر اساس تحقق دستاوردها[1] یک رویکرد سیستماتیک و سازمانی است که به مدیریت اجازه می دهد که با تمرکز بر روی اهداف عینی[2] و بدست آوردن بهترین نتیجه ممکن از منابع موجود بپردازد.

مفاهیم مدیریت بر اساس تحقق دستاوردها، برای اولین بار توسط پتر دراکر[3] در سال 1954 مطرح شد. بدین صورت که مدیریت پروژه بر اساس تحقق دستاوردها می تواند با تعریف یک فرآیند، باعث شود که پرسنل و مدیران عالی‌رتبه سازمان به تعاریف مشترک از اهداف مورد انتظار برسند.

بنای کار در این روش، اغلب بر اساس سنجش و ارزیابی کارایی پرسنل با مجموعه‌ای از استانداردهاست و از همین روی بنای این مدل مدیریت بر اساس مجموعه‌ای از اهداف پایه‌ریزی می‌گردد که قابل سنجش می باشد. به عبارتی دیگر تمرکز این مدل مدیریت بر روی دستاوردهاست نه بر روی فعالیتهایی که انجام می شود تا منجر به یک دستاورد شود.

روش‌های بسیاری هم امروزه بر این مدل مدیریت ارائه شده اند همگی بر روی تحقق دستاوردها پایه‌گذاری شده اند. به عنوان مثال روش [4]SMART که در ادامه بیشتر به آن پرداخته خواهد شد نیز یکی از همین روش هاست.

از طرفی تغییرات نگرشی و تکنولوژیکی که در گذر تاریخ بر زندگی انسانها حاصل می شود، موجب بروز تحول در روشهای زندگی و کاری آنها می گردد. این امر حتی به اوقات و محلهای کاری آنها نیز سرایت می نماید به گونه ای که پس از انقلاب صنعتی سبک زندگی کاری و خانوادگی افراد تغییر پیدا کرده و با حرکت از عصر کشاورزی به عصر صنعتی گسترش پدیده ی شهرنشینی، رشد کلانشهرها و بروز پدیده‌ی آلودگی هوا در این مناطق، رشد سازمانهای بزرگ و مجتمع با تعداد زیاد پرسنل در یک مکان جغرافیایی واحد، ساعات کاری منظم و غیرمنعطف، مهاجرت از برخی مناطق به مناطق دیگر برای اشتغال، کاهش زمان حضور افراد خانواده در کنار یکدیگر، افزایش نقش زنان در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی و کمرنگ شدن نقشهای آنان در خانواده و ... را شاهد بودیم.

حال با توجه به تمرکز مدیریت پروژه بر اساس تحقق اهداف و آنچه که در دورکاری به آن پرداخته شد، ملاحظه می گردد که این دو مبحث بسیار هم راستای با هم می باشند.

روش مدیریت پروژه بر اساس تحقق دستاوردها

در این روش آنچه که بسیار حائز اهمیت است این است که خروجی ها و دستاوردهای مورد انتظار به دقت و شفافیت مشخص گردد تا بتوان به وضوح وظایف هر یک از تیم ها و یا افراد پروژه را مشخص نمود، همچنین بر اساس درک صحیح از کاری که تعریف می شود، می توان معیارهای پذیرش و یا عدم پذیرش برای هر یک از کارها تعریف نمود.

 

این کار از 2جنبه دارای اهمیت است:

1-      اینکه افراد پروژه درک صحیح از کاری که می خواهند انجام دهند بدست می آورند.

2-      هنگام تحویل گرفتن نتیجه کارِ آنها، می توان به سادگی از طریق خط‌کش های مشخصی در خصوص پذیرش دستاوردها قضاوت نمود.

برای این کار همان طور که در در هر پروژه دیگری رفتار می شود، یکی از ابتدایی‌ترین گام‌ها شکست ساختار کار می‌باشد که اصطلاحا WBS[5] نامیده می‌شود. این عمل از این جهت حائز اهمیت است که شکستن یک هدف یا پروژه بزرگ به اجزاء کوچکتر سبب ساده‌تر شدن کنترل وضعیت آن پروژه می‌گردد و همچنین باعث زمانبندی دقیق‌تر آن کارها می شود.

از طرفی پارامترهای اندازه گیری تحقق اهداف روی آنها نیز بسیار دقیق‌تر خواهند شد که این امر، مصداق اصطلاح معروف "اگر نتوانی بسنجی پس نمی توانی کنترل کنی و اگر نتوانی کنترل کنی نمی‌توانی مدیریت کنی" می باشد.

پس از استخراج WBS، بایستی هدف‌گذاری[6] نمود که چه کارهایی بایستی تا چه موقع از زمانی انجام گردد. تکنیک‌های شناخته شده بسیاری برای این کار وجود دارد که از این دسته می توان به روش CPM[7]، GERT[8] و [9]PERT وجود دارد که هر یک برای نوع خاصی از پروژه ها استقاده می گردد و سپس به تعریف پارامترهای ارزیابی کیفی و کمی هر یک از اجزاء پروژه پرداخته می‌شود. روش SMART یکی از روش های شناخته شده می باشد که به طور خاص بر روی روش مدیریت پروژه بر اساس تحقق دستاوردها ارائه شده است.

در روش SMART بنای کار بر تعریف مشخص کار، معیارهای ارزیابی و سنجش خروجی، قابلیت انجام هدف، واقع‌بینانه بودن هدف و دارای زمان‌بندی بودن هدف می‌باشد.

از سویی دارا بودن مدل بلوغ سازمانی[10] و تعریف فرآیندها و استانداردها بسیار مهم می باشد. سازمان‌های دارای چنین ویژگی‌ای به مدیر کمک خواهد نمود تا به جای تمرکز روی پرسنل به کنترل و ارزیابی فرآیند و طرح اصلاح آن بپردازد.


[1] Management By Objectives: MBO

[2] دستاورد، Goals

[3]  Peter Drucker 1954

[4]  Specific، Measurable، Achievable، Realistic و Time-based

[5] Work Break Structure

[6] Milestone

[7] Critical Path Method

[8] Graphical Evaluation and Review Technique

[9] Program Evaluation and Review Technique

[10] CMMI: Capability Maturity Model؛ مدل بلوغ سازمانی یک مدل برای ارزیابی سازمانهای در حوزه IT می باشند، ولی برای سایر صنایع نیز که قدمت بیشتری دارند استاندارهای متعددی وجود دارد که از آن دسته می توان به EFQM استاندارد اروپایی کنترل کیفیت و MBNQA استاندرد آمریکایی کنترل کیفیت.

 

 

دانلود کامل مقاله از طریق لینک سایت اصلی

 

 

 

منابع

-          What is MBO?, Peter Drucker

-          Use S.M.A.R.T. goals to launch management by objectives plan, Robert L. Bogue

-          Capability Maturity Model Integration, From Wikipedia, the free encyclopedia

-          تأثیر دورکاری بر روابط کارکنان، دکتر امیر سیدی و نرجس سادات لاجوردی)موسسه آموزش عالی کار(